HRT 204

Dengeleme Hesabı

Dersin Adı: HRT 204 Dengeleme Hesabı
Dersin Türü Zorunlu
Verildiği Yarıyıl 4
AKTS Kredi Değeri 5
Kredi Değeri 4
Teorik Saati 4
Uygulama Saati 0
Laboratuvar Saati 0
Ön Kosul Dersi
Dersin Dili Türkçe
Öğretim Şekli Örgün Sistem
Dersi Kimler Alabilir Lisans
Dersin Öğretim Elemanı Prof. Dr. Nihat Akyol
Dersin Öğretim Yönetimi Sözel Anlatım
Önerilen Ders Kitabı Öztürk E, Şerbetçi M, 1991, Dengeleme Hesabı I, KTÜ Müh. Mim. Fak, Trabzon
Yardımcı Ders Kitabı 1.) Öztürk E, Şerbetçi M, Dengeleme Hesabı II (1987) ve III (1992), KTÜ Müh. Mim. Fak., Trabzon 2.) Koch K R, 1999, Parameter Estimation & Hypothesis Testing in Linear Models, Springer-Verlag, Berlin
Dersin Amacı Öğrencilere fazla sayıdaki jeodezik ölçülerden En-Küçük-Kareler-Yöntemi ile bilinmeyenlerin gerçeğe en yakın değerlerini ve fonksiyonlarını bulmayı, duyarlılıklarını hesaplamayı ve harita mühendisliğine uygulamayı öğretmektir.
Dersin Özeti
Hata ve düzeltme kavramları. Duyarlılık ölçütleri. Korelasyon. Hata yayılma kuramı. Ağırlık ve ters ağırlık. Birim ölçünün ortalama hatası ve ortalama hata hesapları. Dengeleme hesabı, ana ilkeleri ve türleri. En-Küçük-Kareler-Yöntemi. Doğrudan ölçüler dengelemesi: Eşit-Ağırlıklı, Farklı-Ağırlıklı, Farklı-Duyarlıkları ve Farklı-Korelasyonlar. Dolaylı ölçüler dengelemesi: Eşit-Ağırlıklı, Farklı-Ağırlıklı, Farklı-Duyarlıkları ve Farklı-Korelasyonlar. Nivelman ağlarının dengelenmesi. GPS ağlarının dengelenmesi. Doğrultu kenar ağlarının dengelenmesi.
Dersin Öğrenim Çıktıları
1.   Her ölçünün hata ile yüklü olduğunu ve dengeleme hesabının gerekliliğini kavrar,  Hata-Yayılma-Kuramını bilir ve ölçü fonksiyonlarına uygulayıp duyarlıkları hesaplar.
2.   Ölçüler ve fonksiyonlarının duyarlıklılarını hesaplar, gerçek değere ne kadar ulaşabildiğini değerlendirir.
3.   Ölçü türlerine göre varyans-kovaryans matrisini hesaplar stokastik modeli oluşturur.
4.   Ölçü türlerinde dengeleme hesabının fonksiyonel ve stokastik modellerinin nasıl oluşturulduğunu bilir.
5.  Doğrudan ve dolaylı ölçüler dengelemesi ile kesin değeri ve fonksiyonları, ortalama hataları En Küçük Kareler Yöntemi ile hesaplar ve yorumlar.
Ölçme ve Değerlendirme
Yarıyıl içi çalışmalar Sayısı Katkı Payı %
Devam
Laboratuar
Uygulama
Alan Çalışması/Staj
Ödevler 1 10
Proje/Sunum/Seminer
Kisa Sinavlar
Ara Sınavlar 1 30
Yılsonu sınavı 1 60
Toplam 100
Haftalara Göre Ders Konuları
Hafta Konular
1. Hafta Dengeleme hesabı: Genel tanım. Hata ve Düzeltme. Duyarlılık ölçütleri
2. Hafta Korelasyon: Tanım, Fiziksel ve Cebirsel korelasyon. Hata Yayılma Kuramı. Uygulama
3. Hafta Ağırlık: Tanım, Ters Ağırlık ve ters ağırlıkların yayılma kuralı. Uygulama
4. Hafta Birim ölçünün ortalama hatası. Duyarlılıklar ve korelasyonların eşit ölçülerin ortalama hatası. Uygulama
5. Hafta Aritmetik ortalama: Ortalama hata. Çift ölçüler yardımıyla ortalama hata hesabı. Uygulama
6. Hafta Dengeleme hesabı: ana ilkeleri ve tipleri. En-Küçük-Kareler-Yöntemi. Doğrudan Ölçüler Dengelemesi
7. Hafta Ağırlıkları eşit ve eşit olmayan doğrudan ölçüler dengelemesi. Uygulama
8. Hafta Duyarlıkları ve Korelasyonları farklı doğrudan ölçüler dengelemesi. Uygulama
9. Hafta Dolaylı Ölçüler Dengelemesi: Normal denklemlerin kurulması ve çözümü. Duyarlılık hesapları. Uygulama
10. Hafta Ağırlıkları farklı dolaylı ölçülerin dengelenmesi. Nivelman ağlarının dengelenmesi. Uygulama
11. Hafta Duyarlılıkları ve korelasyonları farklı dolaylı ölçüler dengelemesi. GPS Ağlarının dengelenmesi. Uygulama
12. Hafta Doğrultu ve kenar ağlarının dolaylı ölçüler yöntemine göre dengelenmesi. Uygulama
13. Hafta Doğrultu ve kenar ağlarının dolaylı ölçüler yöntemine göre dengelenmesi. Uygulama
14. Hafta Uygulama
Program Yeterlilikleri
Dersin Öğrenim Çıktıları ->*
01 02 03 04 05
PY1) Matematik, fen ve mühendislik bilgilerini uygular. 3 3 3 3 3
PY2) Deney/proje tasarlar, uygular, sonuçları analiz eder ve yorumlar. 4 4 4 4 4
PY3) Bir sistemi, sistem bileşeni ya da süreci analiz eder ve gereksinimleri karşılamak üzere tasarlar. 1 1 1 1 1
PY4) Bireysel olarak ve çok disiplinli takımlarda etkin çalışır, sorumluluk alır, proje yönetir. 1 1 1 1 1
PY5) Harita Mühendisliği problemlerini saptar, tanımlar, formüle eder ve çözer. 1 1 1 1 1
PY6) Harita mühendisliğini etik, sosyal, hukuki ve çevre değerleri doğrultusunda uygular. 1 1 1 1 1
PY7) İletişim ve bilişim teknolojilerini etkin kullanır. 1 1 1 1 1
PY8) Dünya çapında sorunlar için mühendislik çözümlerinin etkilerinin bilincindedir. 1 1 1 1 1
PY9) Yaşam boyu öğrenme bilincine sahiptir ve ilgili faaliyetlere katılır. 1 1 1 1 1
PY10) Çağın ve ülkenin güncel konularını bilir. Girişimci, yenilikçi ve sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgilidir. 1 1 1 1 1
PY11) Harita mühendisliği için gerekli beceri, modern teknik ve araçları seçer, kullanır. 3 3 3 3 3
* 01: Çok düşük 02: Düşük 03: Orta 04: Yüksek 05: Çok yüksek
Etkinlikler Sayısı Ön Hazırlık Etkinlik Süresi Toplam İş Yükü
Anlatim 14 0 4 56
Uygulamalı Ders 0 0 0 0
Ödevler 3 5 0 15
Sunum / Seminer hazırlama 14 1 1 28
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi (Ön Çalışma, pekiştirme, vb) 0 0 0 0
Dönem Ödevi / Proje Hazırlama 0 0 0 0
Uygulama (Lab., Atölye, Arazi, PDÖ) 14 0 1 14
Diğer Bilgi Edinme Çalışmaları 0 0 0 0
Kısa Sınavlar 0 0 0 0
Ara Sınavlar 1 12 3 15
Yari Yılsonu sınavı 1 20 2 22
Toplam İş Yükü (Saat) 150
*Toplam İş Yükü (saat) / Haftalık İş Yükü (30) = Dersin AKTS Kredisi 5
AVRASYA ÜNİVERSİTESİ
Adnan Kahveci Mahallesi Rize Caddesi No:226 Trabzon / TÜRKİYE
Tel : 0462 334 05 50   |   Faks : 0462 334 64 54  |   e-posta : info@avrasya.edu.tr

Nic Turkey Ynternet Hizmetleri